{"id":95,"date":"2015-02-18T09:26:45","date_gmt":"2015-02-18T09:26:45","guid":{"rendered":"http:\/\/grywald.podhale.pl\/?page_id=95"},"modified":"2015-02-18T09:26:45","modified_gmt":"2015-02-18T09:26:45","slug":"kosciol-sw-marcina","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parafiagrywald.pl\/?page_id=95","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Marcina"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

Istniej\u0105cy do obecnych czas\u00f3w ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marcina bp. z Tours<\/strong> wzniesiono w II po\u0142. XV wieku na miejscu wcze\u015bniejszej \u015bwi\u0105tyni (uwa\u017ca si\u0119, \u017ce pierwsza \u015bwi\u0105tynia mog\u0142a sta\u0107 na miejscu obecnej kapliczki przy ul. \u017barnowieckiej, skoro obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 i tam mia\u0142 powsta\u0107). Ta pierwotna \u015bwi\u0105tynia jak twierdz\u0105 historycy, musia\u0142a ju\u017c istnie\u0107 oko\u0142o 1350 roku, skoro \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne potwierdzaj\u0105, i\u017c parafia si\u0119ga swymi pocz\u0105tkami XIV wieku ( niekt\u00f3rzy historycy s\u0105dz\u0105, \u017ce nawet w II po\u0142. XIII). Pozosta\u0142o\u015bci\u0105 pierwszego ko\u015bcio\u0142a mia\u0142a by\u0107 rze\u017aba Matki Bo\u017cej grywa\u0142dzkiej, pochodz\u0105ca z oko\u0142o 1350 roku, a kt\u00f3ra zosta\u0142a skradziona przez hitlerowc\u00f3w z zamku wawelskiego w Krakowie (w\u0142adze muzeum diecezjalnego w Tarnowie wypo\u017cyczy\u0142y j\u0105 na wystaw\u0119 do Krakowa). Mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce pierwotny ko\u015bci\u00f3\u0142, by\u0142 ku czci, r\u00f3wnie\u017c \u015bw. Marcina. Jednak nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne archiwalne dokumenty dotycz\u0105ce los\u00f3w pierwotnego ko\u015bcio\u0142a. Podanie g\u0142osi, \u017ce jeszcze wcze\u015bniej w tym w\u0142a\u015bnie miejscu, gdzie wnosi si\u0119 obecna \u015bwi\u0105tynia, znajdowa\u0142a si\u0119 poga\u0144skagontyna. Miejscowa legenda twierdzi, \u017ce obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 by\u0107 zlokalizowany w innym miejscu (patrz. Legenda o starym ko\u015bciele). Jak zosta\u0142o ju\u017c, powiedziane obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 w II po\u0142 XV wieku. Przez blisko czterysta lat, ko\u015bci\u00f3\u0142 ten utraci\u0142 prawa \u015bwi\u0105tyni parafialnej ( patrz. Historia parafii). Mimo to, ko\u015bci\u00f3\u0142 ten istnia\u0142 dzi\u0119ki opiece bogatych mieszka\u0144c\u00f3w Grywa\u0142du:wybra\u0144c\u00f3w (Tomasza Lata\u0142y, kt\u00f3ry by\u0142 wybra\u0144cem piechoty Stefana Batorego), witrykusz\u00f3w (Grzegorza Lata\u0142y, kt\u00f3ry dba\u0142 o porz\u0105dek i wystr\u00f3j w ko\u015bciele. On to wraz ze wspomnianym bratem Tomaszem ufundowa\u0142 w 1608 roku polichromi\u0119), so\u0142tys\u00f3w (J\u00f3zef, Maciej zwany Grywa\u0142dzkim, Kasper Grywa\u0142dzki, Wojciech Grywa\u0142dzki). Przed 1618 rokiem ko\u015bci\u00f3\u0142 znacznie przebudowano. Zmiany dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie konstrukcji dachu i strop\u00f3w. W tym okresie dostawiono r\u00f3wnie\u017c wie\u017c\u0119, a wn\u0119trze pokryto polichromi\u0105. Na pocz\u0105tku XX wieku planowano powi\u0119kszy\u0107 prezbiterium i dobudowa\u0107 boczne kaplice, ale plan\u00f3w tych nie zrealizowano.<\/p>\n\n\n\n
\u00a0<\/caption>\n
\n

GODZINY OTWARCIA
\nko\u015bcio\u0142a \u015bw. Marcina w Grywa\u0142dzie
\n<\/strong><\/p>\n

od czwartku do soboty 9:00-18:00, w niedziel\u0119 12:00-17:00
\nw miesi\u0105cach lipiec i sierpie\u0144<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

\"Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/a>Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowa\u0142 do dzi\u015b sw\u00f3j pierwotny gotycki charakter.<\/strong> Jest to \u015bwi\u0105tynia orientowana, tr\u00f3jdzielna, obita i pokryta gontem. Sk\u0142ada si\u0119 ze zr\u0119bowego prezbiterium i nawy oraz wie\u017cy o konstrukcji s\u0142upowej. Prezbiterium zamkni\u0119te jest prostok\u0105tnie, co jest typowe dla ko\u015bcio\u0142\u00f3w podhala\u0144skich. Do prezbiterium od p\u00f3\u0142nocy przylega zakrystia, a do nawy od po\u0142udnia kruchta.<\/p>\n

Wie\u017c\u0119 oraz p\u00f3\u0142nocn\u0105 cze\u015b\u0107 nawy otaczaj\u0105 oszalowane soboty. Prezbiterium i naw\u0119 przykrywaj\u0105 oddzielne dachy dwuspadowe, za\u015b w dachu nad naw\u0105 znajduje si\u0119 niewielka czworo\u015bcienna sygnaturka. Jest to prawdopodobnie efekt przebudowy. Przypuszcza si\u0119, \u017ce pierwotnie by\u0142 tu typowy dla ma\u0142opolskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w gotyckich dach jedno-kalenicowy w systemie wi\u0119\u017abowo-zaskrzynieniowym. Wie\u017ca posiada nadwieszon\u0105 izbic\u0119 i nakryta jest czworoboczn\u0105 iglic\u0105.<\/p>\n

Wej\u015bcie po\u0142udniowe<\/strong> do ko\u015bcio\u0142a uj\u0119te jest gotyckim, ostro\u0142ukowym portalem. Wn\u0119trze pokrywa znacznie zniszczona polichromia, zawieraj\u0105ca motywy figuralne i ornamentalne. Zachowa\u0142a si\u0119 na \u015bcianach i stropie prezbiterium, na \u015bcianach nawy i parapecie ch\u00f3ru muzycznego. W prezbiterium strop zdobi\u0105 malowane kasetony, a \u015bciany malowid\u0142a: scena Ukrzy\u017cowania, \u015bwi\u0119ci Piotr i Pawe\u0142 oraz ewangeli\u015bci. Ciekaw\u0105 scen\u0119 przedstawia malowid\u0142o na \u015bcianie za g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem: Micha\u0142 Archanio\u0142 str\u0105ca do piek\u0142a szatana, przedstawionego-w postaci nied\u017awiedzia. Polichromia w nawie ukazuje sceny M\u0119ki Pa\u0144skiej. Do najcenniejszych element\u00f3w wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a nale\u017c\u0105:<\/p>\n

O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/strong> – z tryptykiem p\u00f3\u017anogotyckim datowanym na lata 1500 – 1510. Tryptyk namalowany, zachowany niemal w ca\u0142o\u015bci ( brak predelli). W polu tryptyku znajduje si\u0119 obraz \u015aw. Marcina na koniu, odcinaj\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142aszcza dla \u017cebraka. W kwaterach skrzyde\u0142 znajduj\u0105 si\u0119 pojedyncze postacie \u015bwi\u0119tych: \u015b.\u015b Stanis\u0142awa bp, Doroty, Katarzyny, Anny Samotrze\u0107, Jerzego i Barbary. W zwie\u0144czeniu znajduj\u0119 si\u0119 obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem w promienistej mandorli.<\/p>\n

O\u0142tarz prawy<\/strong> – o architektonicznym, dwukondygnacyjnym retabulum, dwoma skrzyd\u0142ami ze starszymi malowid\u0142ami przedstawiaj\u0105 \u015bw. Dorot\u0119 i Katarzyn\u0119 ( poch. Z 1640 roku, przemalowane w 1876r.). W polu \u015brodkowym umieszczona we wp\u0119ce figura Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa z k. XIX w. W zwie\u0144czeniu obraz Wniebowzi\u0119cia NMP.<\/p>\n

O\u0142tarz lewy<\/strong> – z architektonicznym retabulum flankowanym dwoma kolumienkami i bogatym prze\u0142amanym gzymsowaniem. W polu \u015brodkowym wsp\u00f3\u0142czesny obraz Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. W zwie\u0144czeniu figurka \u015aw. Marcina.<\/p>\n